utvrđenje Bela Stena

Adresa

Ravna kosa, Krčmar

O mestu

Bela stena je tvrđava jugoistočno od grada Valjeva. Srednjovekovni utvrđeni grad Bela stena nalazi se u selu Krčmaru, nedaleko od Divčibara i Mionice. Utvrđenje se nalazilo na srednjovekovnom trgovačkom putu od Valjeva do Požege, kojim je ova oblast povezana sa dolinom Morave, odnosno sa centralnom Srbijom. U srednjem veku, teritorija severozapadne Srbije bila je značajna privredna i trgovačka oblast, o čemu svedoči pisana zaostavština brojnih dubrovačkih trgovaca. Legenda kaže da je tvrđavu podigao car Dušan uz pomoć divčibarske vile Razvigore, i da je tu vršio smotru pobedničke vojske posle bitke pod Golubcem. Kao pogranični grad imala je i stalnu vojnu posadu. U istorijskim izvorima, prvi put se pominje u povelji ugarskog kralja Žigmunda 1392. godine, i to kao Castrum Bela stena. Mađari 1392. godine izveštavaju da su osvojili „tvrđavu srpskog kralja Uroša. Sama tvrđava bila je dugačka svaga 85m i široka 45m. Danas se njeni ostaci samo naziru u mračnoj bukovoj šumi. Podignuta je na starijim romejskim osnovama, o čemu svedoče malobrojne keramičke posude. Pretpostavlja se da je Bela stena bila centar svake veće srednjovekovne oblasti, a 1426. godine pominje se sa gradskim područjem. Dok su ranije utvrđenja bila uporišta vlastele i vladara, u periodu 14. veka se sve više podižu da bi se štitili rudnici, komunikacija u važnija gradska naselja. Tvrđava je više puta osvajana, rušena i dograđivana.

Bela stena (tvrđava) — Izvor: Vikipedija, licenca CC BY-SA

Slično u blizini

• arheološko nalazište crkva Krčmar Arheološko nalazište · 2158 m

U blizini

• Strogi prirodni rezervat Crna reka Rezervat prirode · 1411 m
• Stari Rudnik Znamenitost · 1876 m
• Ljuti krš Vidikovac · 1937 m
• Crkva Svetog Nikole u Krčmaru Hram · 2054 m

Izvori podataka: OpenStreetMap, Wikidata